Rezerwaty Przyrody

NPR Pradziad

Krajowy Rezerwat Przyrody Pradziad

wysokość nad poziomem morza: 820 - 1491,2 m      powierzchnia: 2031,40 ha

NPR Pradziad jako jeden z największych rezerwatów w Republice Czeskiej, powstał w 1991 roku po połączeniu sześciu Krajowych Rezerwatów Przyrody: Petrovy kameny, Velká kotlina, Malá kotlina, szczyt Pradziada, Divoký důl i Bílá Opava. Co właściwie jest tu tak cennego? To zachowana przyroda najwyżej położonych obszarów Jesionika posiada tu charakter północnej tundry, jaką znamy z Alp czy obszarów polarnych. Naturalny obszar bezleśny nad górną granicą lasu, który rozwinął się na wysokości około 1350 m n. p. m., posiada charakter skał szczytowych, halizn alpejskich i źródlisk, jest uzupełniony o powierzchnie lochy torów lawinowych w Malej kotlinie, karoidu Mezikotla i cyrku lodowcowego Velké kotliny. Porosty leśne pokrywają niższe partie rezerwatu. Są to porosty 7 bukowo-świerkowego i 8 świerkowego leśnego stopnia wegetacyjnego. Chodzi o klimaksowe świerczyny z domieszką jarzębiny, niżej buku i klonu, które miejscami posiadają charakter puszczy. W dolinie Bílé Opavy i w okolicy Eustachowej chaty znajdują się unikatowe pozostałość porostów świerku górskiego, ekotypu jesenickiego o charakterystycznej wąskiej stożkowatej koronie i z nachylonymi gałęziami.

 

Flora Pradziada

Do najważniejszych gatunków roślin tego rezerwatu zaliczają się gatunki endemiczne, takie które gdzie indziej na świecie nie występują i które swą morfologią dostosowały się do lokalnego surowego środowiska. Chodzi o wiechlinę jesenicką, dzwonek jesenicki, babkę górską sudecką i goździk kartuzek sudecki. Wielka kotlina prezentuje lokalizację botaniczną o znaczeniu środkowo-europejskim, gdzie wykazywane są 480 gatunki i podgatunki roślin naczyniastych, co ją umieszcza na czołowych miejscach pod względem gatunkowej różnorodności w Republice Czeskiej. Z ważnych roślin warto wspomnieć o rzeżusze rezedolistnej, wierzbie zielnej – naszej najmniejszej wierzbie, rozchodniku alpejskim, zawilcu narcyzowym, pełniku europejskim, tojadzie dzióbatym, siekernicy górskiej czy macierzankce nadobnej, niebiestlicy trwałej, rogownicy Biebersteina i innych. W znaku CHKO Jesionik znajduje się dzwonek brodaty.

Fauna Pradziada

Najlepiej zbadaną grupą zwierząt w tym rezerwacie są ptaki. Każdego roku można tu obserwować sokoła wędrownego, pustułkę, cietrzewia, bardzo rzadko siweczkę gniadą, powszechnie drozda obrożnego, siwerniaka, białorzytkę i innych. Z płazów znaleziono tu traszkę zwyczajną i górską, żabę trawną, jaszczurkę żyworodną i inne. Do małych ssaków zalicza się smużka leśna, która jest pozostałością glacjalnej fauny u nas, ryjówka górska, ryjówka malutka i nornik bury.
Z dużych kręgowców żyje tu kozica górska, niepierwotny gatunek przywieziony do Jesionika w 1913r., z innych gatunków występuje tu krytycznie zagrożony wymarciem ryś euroazjatycki, lis pospolity, jeleń i sarna. Z ważnych bezkręgowców występujących w ramach zbadanych grup taksonomicznych mały motyl górówka sudecka i glacjalny relikt pająk Wubanoides uralensis, którego znaleziono w głazowych rumowiskach na granicy lasu.

NPR Torfowisko Skrzitek

Krajowy Rezerwat Przyrody Torfowisko Skrzitek

Najmniejszy jesionicki krajowy rezerwat przyrody chroni kompleks torfowiskowego lasu świerkowego z fragmentami torfowiskowych brzezin i naturalnego torfowiskowego obszaru bezleśnego.
Świerczyny są tu charakterystyczne niższymi skamieniałościami i wielką ilością leżących obumarłych drzew. W centralnej części rezerwat posiada charakter tundry z występującymi poszczególnie egzemplarzami brzozy karpackiej. Jedynie pojedynczo wysadzono tu w sztuczny sposób kosodrzewinę. Na obszarze wodno-błotnym dominują porosty mchowe, przede wszystkim mchy torfowe, dalej rośnie tu kilka gatunków turzyc, a z rzadziej występujących przedstawicieli flory warto wymienić niebieskę trwałę, tojada tauryskiego, omieg górski czy listerę jajowatą i listerę sercowatą.
Ze zwierząt z przyjemnością zatrzymuje się tu traszka górska. Obszar jest ważnym gnieździskiem bociana czarnego, sowy włochatej i jarząbka. Coraz częściej występują tu kolonie mrówki ćmawej. Leśne porosty osiągają wiek 160 lat i są obecnie bezpośrednio zagrożone rozkładem.

NPR Rejwiz

Krajowy Rezerwat Przyrody Torfowisko Rejwiz

Rezerwat rejwizki obejmuje największy kompleks torfowiska wysokiego, podmokłych świerczyn i łąk torfowiskowych na Morawach.
Centrum rezerwatu jest dzięki wysokiemu poziomowi wód gruntowych zupełnie bezleśne i tworzą go rozległe aktywne torfowiska. Obszar wodno-błotny jest podzielony na dwie części – Małe i Wielkie jeziorko mchowe. Małe jeziorko mchowe jest obecnie znacznie zaziemione, otoczone niedostępnym porostem sosny błotnej, która tu osiąga najbardziej wschodnią granicę swego obszaru występowania. Oprócz sosny błotnej rośnie w borach torfowiskowych brzoza karpacka i czasem świerk pospolity. Z ziołorośli najważniejsze są: bagnica torfowa, rosiczka okrągłolistna, dominującym porostem na torfowiskach otwartych jest wełniarka pochwowata. Z krzewów bogato występują: rozmaryn leśny, modrzewnica zwyczajna, żurawina wieloowocowa i borówka bagienna.
Kolejnym typem ekosystemu jest świerczyna torfowiskowa i bory torfowe. Ten typ lasu występuje tu prawie bez poszycia roślin naczyniastych, przeważają torfowce i mchy. Świerczyny torfowiskowe otaczają podmokłe świerczyny i kultury świerkowe na stanowiskach podmokłych jedlin i jodełkowych buczyn. Licznie występują źródliska z kniecią błotną, pępawą błotną, ciemiężycą białą Lobela itd.
Charakterystyczne dla Rejwizu są biotopy łąk, na które ma wpływ woda z całym szeregiem rzadkich gatunków takich jak kukułką szerokolistną, kukułka Fucha i ich krzyżówka storczyk Brauna, Naumburgia prostrata, omieg górski, żłobik koralowaty, turzyca tunikowa czy mieczyk dachówkowaty.
Na fragmentach górskich trawników bliźniczkowe o małych powierzchniach w ostatnich czasach rozrosła się populacja gnidosze rozesłanego, żyje tu ukwap dwupienny. Dekoracyjna lilia bulwkowata rośnie na skraju rezerwatu.
Ze zwierząt na Rejwizie regularnie pojawia się mroczek późny oraz spora ilość ptaków gnieżdżących np.: dzięcioł czarny, sowa włochata, pokląskwa, derkacz, czasem przyleci tu bocian czarny, warte uwagi jest występowanie mroczka późnego. Dobrze są zbadane ważki – potwierdzone zostało występowanie arktycznego gatunku żagnicy torfowiskowej i miedziopiersi górskiej, dalej żyją tutaj na przykład motyl szlaczkoń torfowiec. Z płazów warto wspomnieć występowanie traszki grzebieniastej i traszki górskiej. Z historii wiemy, że występował tu też głuszec i cietrzew.

NPR Šerák - Keprník

Krajowy Rezerwat Przyrody Šerák - Keprník

Jest to najstarszy rezerwat na Morawach, który był ogłoszony w ówczesnych włościach Lichtensteinów już w 1903 roku. Rezerwat zajmuje partie szczytowe i Pn.Zach. grzebienia Wysokiego Jesionika w wysokości nad poziomem morza od 950 - 1423 m n. p. m. od trójgranicza po Obři skály i obejmuje szczyty Vozka, Keprník i Šerák. Średnia temperatura roczna powietrza wynosi tutaj 2,2°C a średnia suma opadów waha się na około 1200 mm. Pokrywa śniegowa leży tu 180 dni w roku.

Rezerwat jest ciekawy przede wszystkim ze względu na występowanie szeregu zachowanych formacji skalnych i glebowych, powstałych w wyniku działalności surowego klimatu epoki lodowcowej, jakimi są:

- krioplanacyjne terasy (ławowe stopnie składające się z płaszczyzny i przechyliska, np. szczytowa powierzchnia Keprníku)

- mrozowe zręby (izolowane skały czy stopnie skalne na zboczu, np. Vozka, Keprník)

- thufury, (wysokości kilku decymetrów „pagórki glebowe“ powstałe dzięki powtarzającym się długoterminowym zamarzaniem i rozmarzaniem górnych horyzontów profilu glebowego przy współuczestnictwie wegetacji, które występują jedynie na kilku miejscach w Europie Środkowej).

Największe znacznie pod względem ochrony mają trawniki halizn górskich z sit skucinem, bażyną czarną obupłciową, dzwonkiem brodatym sudeckim, kostrzewą niską i zawilcem narcyzowym. W nawiązaniu do źródlisk występuje tu krytycznie zagrożona wyginięciem goryczka kropkowana i gatunki niw wysokoziołoroślowych takich jak tojad tauryski lub miłosna górska. Warte uwagi są łękowe torfowiska wysokie z takimi gatunkami jak modrzewnica zwyczajna, turzyca bagienna, turzyca skąpokwiatowa, turzyca czarna, żurawina wielowocowa. Na te torfowiska wysokie po obwodach nawiązują torfowiskowe i podmokłe świerczyny lokalnie o charakterze puszczowym z widłakiem jałowcowatym i wrońcem widlastym. Te porosty zamieniają się ze świerczynami trzcinowymi w pobliżu górnej granicy lasu z rozrzuconymi i stosunkowo rozszerzonymi porostami zasadzonej kosodrzewiny.
Ze zwierząt do tej pory w rezerwacie występuje rzadko głuszcz zwyczajny, który jeszcze niedawno występował liczniej. Coraz rzadziej można też zobaczyć cietrzewia. Gnieżdżą się tu popularne gatunki ptaków jak orzechówka, drozd obrożny, czy białorzytka. Z glacjalnych reliktów stosunkowo często występuje smużka leśna, można zaobserwować ryjówkę górską i jaszczurkę żyworodną. Z bezkręgowców dokładnie zbadano jedynie pająki.

Zarząd PK Jeseníky

Vyhledávání

Regionální pracoviště

Regionální pracoviště
Resort životního prostředí další instituce resortu ŽP
Skrýt